‌در سال‌های اخیر، مسئله تأمین مالی پروژه‌ها و بنگاه‌های اقتصادی کشور به یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه تولید و سرمایه‌گذاری تبدیل شده است. فعالان صنعت نفت، گاز و پتروشیمی نیز همواره محدودیت دسترسی به منابع مالی را از اصلی‌ترین موانع توسعه فعالیت‌ها، اجرای پروژه‌های توسعه‌ای و تجاری‌سازی فناوری‌ها و دانش فنی حاصل از فعالیت‌های تخصصی خود عنوان می‌کنند. در کنار محدودیت‌های موجود در منابع شبکه بانکی و صندوق‌های حمایتی، سیاست‌های پولی و بانکی کشور در راستای کنترل رشد نقدینگی و محدودیت‌های اعمال‌شده بر ترازنامه بانک‌ها نیز موجب شده است ظرفیت تأمین مالی توسعه‌ای از مسیرهای سنتی با محدودیت‌های بیشتری مواجه شود.

در چنین شرایطی، استفاده از ظرفیت‌های بازار سرمایه و ابزارهای نوین مالی اسلامی به عنوان یکی از راهکارهای مؤثر در تجهیز منابع و هدایت سرمایه‌های مردمی به سمت تولید و پروژه‌های توسعه‌ای صنعت نفت و انرژی، اهمیت ویژه‌ای یافته است. بر همین اساس، صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت در راستای توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی و تکمیل زنجیره خدمات مالی تخصصی خود، برنامه‌ریزی لازم جهت راه‌اندازی و توسعه ابزارهای تأمین مالی مبتنی بر بازار سرمایه را در دستور کار قرار داده است.

در این چارچوب، طراحی و پیاده‌سازی ابزارهای صکوک شامل صکوک مرابحه، صکوک اجاره و صکوک سلف، با هدف تأمین مالی سرمایه در گردش، خرید تجهیزات، توسعه زیرساخت‌ها و تأمین مالی پروژه‌های تخصصی صنعت نفت و انرژی در حال پیگیری می‌باشد. همچنین بهره‌گیری از ظرفیت گواهی سپرده کالایی و گواهی صرفه جویی انرژی به منظور تسهیل تأمین مالی زنجیره ارزش، ایجاد نقدشوندگی برای دارایی‌ها و توسعه معاملات مبتنی بر کالاهای راهبردی حوزه انرژی، از دیگر محورهای توسعه‌ای صندوق در حوزه بازار سرمایه به شمار می‌رود.

صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت با اتکا به شناخت تخصصی از نیازهای مالی شرکت‌های فعال در صنعت انرژی و از طریق تعامل با ارکان بازار سرمایه، نهادهای مالی و شبکه بانکی کشور، در تلاش است بستر لازم برای تسهیل فرآیند انتشار اوراق، کاهش پیچیدگی‌های اجرایی، طراحی تضامین متناسب با ماهیت شرکت‌های فناور و بهره‌گیری از سازوکارهای تأمین مالی ترکیبی را فراهم نماید. توسعه این ابزارها می‌تواند ضمن تنوع‌بخشی به روش‌های تأمین مالی، نقش مؤثری در جذب سرمایه‌های مردمی، افزایش ظرفیت سرمایه‌گذاری در صنعت نفت و تسریع اجرای پروژه‌های توسعه‌ای ایفا نماید.